Askerlik tazminatı ve askere giderken tazminat davaları askerliğin zorunlu vatani hizmet olması nedeniyle erkek çalışanlar için çalışma hayatının en önemli konularından biridir.

Askerliğin zorunlu olması nedeniyle erkek çalışanlar askere giderken iş akitlerini askerlik nedeniyle fesih ederek şartları var ise kıdem tazminatı alabilirler. Bunun dışında askerlik bitimi sonrasında eski işverenlerine başvurmaları halinde, eski işverenleri çalışanı işe başlatmaz ise yine bir tazminat alacağı öngörülmüştür.

Konunun önemi nedeniyle öncelikle ifade etmemiz gerekir ki, askerden dönüşte aynı işverenlikte çalışmasına devam etmek isteyen çalışanlar iş sözleşmelerini feshetmeden ayrılmalıdırlar. Yani iş sözleşmesini fesih ederek ayrılan çalışanın askerlik dönüşü işe iade davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Askerlik dönüşü eski işine iade edilmeyi isteyen ve iş güvencesinden yararlanmak isteyen çalışan başvuru dilekçesinde “iş akdinin askıya alınmasını” talep etmesi işverenin de bunu kabul etmesi gerekmektedir. Askerlik Nedeniyle İş Akdinin Askıya Alınması Dilekçesi‘ne bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsiniz. İş hukuku ile ilgili temel kavramlara sahip değilseniz öncelikle iş ve işçi hukuku başlıklı yazımız incelenmelidir.

Genel olarak ifade edebiliriz ki çalışanların askerlik nedeniyle alacakları tazminat iki türdür.

Birincisi askere giderken işten çıkılması halinde doğan kıdem tazminatı.

Diğeri ise askerlik dönüşü işe başlatılmaması nedeniyle doğan tazminattır.

Bu tazminat türlerini ayrı ayrı inceleyelim.



Askerlik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Davası

1475 Sayılı İş Kanununun 14. Maddesinin halen yürürlükte bulunduğunu diğer yazılarımızda da belirtilmiştir. 14. Maddenin 3 numaralı başlığında “Muvazzaf Askerlik Hizmeti Nedeniyle İşten Çıkması” halinde her çalışma yılı için 30 günlük ücreti kadar tazminat ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Bu tazminat türü görüldüğü üzere kıdem tazminatını ifade etmektedir. Bu anlamda da kıdem tazminatı davası ile ilgili tüm açıklamalarımız bu dava için geçerlidir.

Bu anlamda askere giderken kıdem tazminatı alabilmek için herşeyden önce Kıdem tazminatı davasının şartlarını karşılamak gerekir.

Kıdem tazminatının genel şartları bir yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kanunun aradığı şartlardan biri ile son bulmuş olmasıdır. Bu şartlara sahip olunması halinde aşağıda izah edildiği üzere işverene başvuru yapılabilir.


Askere Giderken Tazminat Almak İçin Yapılması Gerekenler

Askere giderken kıdem tazminatı alabilmek için her şeyden önce işverene bu durumu ifade eden bir dilekçe verilmelidir.

İleride ispat sorunları yaşanmaması için dilekçenin bir suretinin işverence teslim alındığına dair bir makbuz veya alındı belgesi istenmeli ya da dilekçenin diğer suretine bu ifadeyi içeren bir kaydı işveren yazarak imzalamalıdır.

Askere gideceğini belli eden bir celp kağıdı dilekçenin ekinde sunulmalıdır. İşverenin iyiniyeti ile ilgili bir tereddüdünüz var ise, dilekçenizi ve celp kağıdınızı noterlik kanalıyla göndermeniz en risksiz yoldur.

Askerlik Nedeniyle Fesih Dilekçesi için bu bağlantıya tıklayabilirsiniz.

Çıkış süreci ile ilgili pratik bilgilere ulaşmak için İşten Ayrılmak İsteyen İşçilere Öneriler başlıklı yazımızın incelenmesini tavsiye ederiz.


Askere Giderken Alınan Tazminatı Hesaplama

Askerlik Tazminatı yukarıda ifa edildiği üzere kıdem tazminatına uygulanan ilkelere tabiidir. Kıdem tazminatına esas hizmet süresinin hesabında aynı şekilde çlışma sürelerinden sayılan günler ile çalışılmış gibi sayılan günler hesaba dahil edilmelidir.

Kanun askerlik nedeniyle iş akdi son bulan çalışanın her bir yıllık çalışması için 30 günlük brüt maaşı tutarında tazminat verileceğini öngörmüştür.

Askerlik tazminatınızın hesaplanması için Kıdem Tazminatı Davası başlıklı yazımızdaki Brüt Ücret Hesaplama ve Tazminat Hesaplama başlıklarındaki hesaplama modüllerini kullanabilirsiniz.

Buna karşılık iş sözleşmesi işçi tarafından fesih edilmiş sayıldığından ihbar tazminatı alabilmesi mümkün değildir.



Askerlik Tazminatı Davası

Askerlik Dönüşü İşe Başlatmama Tazminatı Davası, genel hatları itibariyle muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş akdi son bulan çalışanların, askerlik dönüşü işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken 3 aylık tazminatı ifade etmektedir.

Bu maddede askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışanın askerlik dönüşünde işe başlatılması gerektiği açıkça belirtilmesine rağmen bir iş güvencesinden bahsedilmemiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da İş Kanununu 31. Maddesine göre askerlik dönüşü işe başlatılmayan çalışanın işe iade davası açamayacağı görüşündedir.


Askerlik Dönüşü İşe Başlatmanın Kanuni Dayanağı

Askerlik dönüşü askere giderken çalıştığı işyerine başvuran çalışanın işe başlatılması gerektiği 4857 Sayılı İş Kanununun 31. Maddesi oluşturmaktadır.


Askerlik nedeniyle Tazminat Alma Şartları

Askerlik dönüşü işe başlatmama tazminatı alabilmek için ilk şart işçinin 1 tam yıl çalışmış olmasıdır. İşçinin çalışma süresi 1 tam yılı doldurmamışsa bu tazminatı alabilmesi mümkün değildir.

Ayrıca belirli süreli iş sözleşmesi askerlik celp döneminde kendiliğinden son bulmuş ise askerlik dönüşü tazminat alabilmesi söz konusu olmayacaktır.

Diğer şart ise askerlik dönüşü eski işinde çalışmak için çalışan en geç 2 ay içerisinde eski işyerine başvuru yapmalıdır.

Bu başvurunun şekli ile ilgili kanun tarafından herhangi bir usul belirlenmemiştir.

Buna karşılık dava aşamasında ispat sorunları yaşanmaması için başvurunun yazılı olarak yapılması daha doğru bir adım olacaktır.

İşverene sms ( kısa mesaj), whatsapp, e-posta (email) ya da başka bir elektronik yolla başvuru yapılması halinde HMK’nın ilgili maddelerine göre bu işlemin tanık ifadesi ile desteklenmesi gerekecektir.

Askerlik Dönüşü İşe Başlama Dilekçesi örnek olması açısından bağlantıda gösterilmiştir. Böyle bir dilekçeyi verdikten sonra işvereninizin kötüniyetli hareket ettiğine dair tereddüdünüz var ise süresi dolmadan noterlik yolu ile de gönderilmesi gerekebilir.

İspat yükü açısında en sağlıklı yol başvuruların her zaman noterlik kanalıyla yapılmasıdır.


Askerlik Tazminatı Hesaplama

Askerlik tazminatı genel hatları ile İş Kanunun 31. Maddesindeki tazminatı türünü ifade ettiğini ifade edebiliriz. 31. maddede askerlik tazminatının 3 aylık ücret üzerinden hesap edileceği belirtilmesine rağmen, bu ücretin brüt mü net mi olduğu konusunda bir ayrıntı bulunmamaktadır.

Bizce bu ücret brüt ücret olmalıdır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 10.10.2019 tarihli ve 2018/9-999 esas ve 2019/1049 karar sayılı kararında açık bir talep olmadığı müddetçe tüm ücretlerin brüt olarak hesap edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.


Askerlik Tazminatı Davasında Faiz ve Zamanaşımı Süreleri

Askerlik Tazminatına özel olarak belirtilmediğinden yasal faiz işletilmelidir. Ayrıca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabiidir. Tüm işçilik alacaklarına uygulanacak faiz ve zamanaşımı süreli için tablo incelenmelidir.


Askerlik Tazminatı İçin Arabuluculuğa Başvuru

İşverenin işçiyi işe başlatmaması ve ödemelerini de yapmaması halinde öncelikle arabuluculuğa başvurulmalıdır.

Diğer yazılarımızda da def’aten söylediğimiz gibi bu tür davalar, ihtarnamesinden kararın infazına kadar ki tüm süreçlerinde hukuki bilgi ve dikkat gerektirdiğinden bir iş avukatı aracılığı ile takip edilmelidir. Bilindiği üzere 2018 yılından itibaren iş davaları zorunlu arabuluculuğa tabiidir. Askerlik Tazminatı da niteliği itibariyle bir işçilik alacağı olduğundan arabuluculuğa başvurulması zorunludur.

Arabuluculuk masrafları ile ilgili arabuluculuk ücret tarifesi başlıklı yazının incelenmesini tavsiye ederiz.


Askerlik Tazminatı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkemeler

İş mahkemelerinde görev ve yetki 7036 Sayılı iş kanununda düzenlenmektedir ve yetki de görev gibi mahkemece resen araştırılmaktadır.

Bu nedenlerle yetki ve göre konusunda herhangi bir hata yapılmaması için, iş ve işçi hukuku başlıklı yazımızın incelenmesini rica ederiz.


Askerlik Tazminatı Davası Masrafları

Askerlik tazminatı davasında istenecek dava masrafları ve masraf hesaplama için masraf tarifesi başlıklı yazımızın incelenmesini rica ederiz.


Askerlik Tazminatı Davası Avukat Ücretleri

Askerlik tazminatı davasında istenecek avukat masrafları ve vekalet ücretleri için avukatlık ücret tarifesi başlıklı yazımızın incelenmesini tavsiye ederiz.


Askerlik Tazminatı Davasından İş ve İşçi Avukatının Önemi

Hukuk dalı genel hatları itibariyle belirli bir kanun maddesinin varlığından haberdar olmaktan çok daha fazlasına ihtiyaç duyar. Maddelerin yorumu, Yargıtay’ın ve hukuk biliminin kabul ettiği ilkeler çerçevesinde güncel uygulamaya ve hukuk siyasetine göre yapılır.

Bu nedenlerle iş ve işçi avukatı ile dosyalarınızı takip etmenizi tavsiye ederiz.