İş ve İşçi Hukukuna İşten Çıkarılmak İstenen İşçilerin Yapması Ve Yapmaması Gerekenler konusu, işçilerin haklarını bilmemesi nedeniyle işverenleri tarafından gerçek durumu yansıtmayan belgelere imza atmaları, yahut “bir şey olmaz sen imzala” diyerek imzaladıkları belgeler nedeniyle ve genel olarak ön bilgiye sahip olmalarının sağlanarak uğradıkları hak kayıplarının önüne geçebilmek amacıyla yazılmıştır.


İşten Çıkarılan İşçi Ne Yapmalı?

İşten Çıkarılan işçiler Ne Yapmalı Sorunun elbette oldukça geniş bir cevabı vardır. Biz bu yazıda işvereni tarafından aniden işten çıkarılan bir işçinin karşı karşı kaldığı bu ani durumdan haklarının zayi olmaması için ön koruyucu bilgiler verilmesini amaç edindik. İşten çıkarılan bir işçinin ne yapması gerektiğini değerlendirmesini yaparken yaşadığı o anın ve durumun “Zor” bir durum olması halini gösden ırak tutulmamıştır. Bu noktada işçi gerçekten hiç bir şey yapamıyorsa, hiç bir şey yapmasına imkan verilmiyorsa, ve aşağıda izah edildiği gibi herhangi bir kayıt düşmesine ve fesih bildiriminden bir suret almasına izin vermiyorlarsa, işyerinden hiç bir belgeye imzalamadan ayrılması çok daha sağlıklı olacaktır. Şimdi neler yapılması gerektiği ile ilgili ana başlıklarımıza geçelim.


Haklarınızı Öğrenin!

İş ve İşçi Hukukunda, işçi için en önemli husus haklarının neler olduğunu bilmesidir. İşçinin hizmet görme borcuna karşılık olarak alacağı maddi ve manevi değerlerin neler olduğunu bilmesi kendisi için oldukça önemlidir. İşçinin hak ve alacaklarını belirlemeden işverenden isteyeceği taleplerini de belirlemesi mümkün olmayacaktır. Sürecin tamamı sahip olunan haklara göre yönetilecektir. Haklarınızı öğrenmek için öncelikle genel bilgiler içeren “İŞÇİLERİN HAKLARI VE İŞVERENLİKLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. Ücret, fazla mesai v.s. gibi alacaklarınızın hesabı için bir avukattan alacak hesaplaması yapmasını istemeniz de yararınıza olacaktır.


İmzalamanızı istedikleri Fesih Bildiriminden İki Asıl İsteyin!

İşverenlik önünüze imzalamanız için tek suret fesih bildirimi sunduklarında hiç bir yere imza atmadan, iki suret sunulduğu takdirde imzalayabileceğini söyleyin. Ve önüne koyulan fesih bildirilmindeki işveren imza kısmında kaşe ve imzanın bulunlmasına, imzanın mümkünse huzurunuzda atılmasına dikkat edin. İmzalamanız için iki asıl suret konulduğunda işverenlikten ya da vekilinden belgeleri imzalamasını istemeniz gerekmektedir. İşverenlik tarafından belgeler imzalandıktan sonra fesih ihtarnamensinden bir suretini cebinize koyup diğerini imzalayak işvereninize verebilirsiniz. Fesih ihtarnamesini imzalayacaksanız bu yazıdaki tüm uyarılara dikkat etmelisiniz.

Fesih İhtarnamesinden bir suret alınmadığı hallerde, siz işyerinden ayrıldıktan sonra siz iş akdinizin fesih edildiğinizi düşünmenize rağmen işverenlik, arkanızdan devamsızlık tutanağı tutarak iş akdinizi haklı nedenlerle fesih edebilecektir. Bu tehlikesi nedeniyle ve ispat sorunları yaşamamnız için fesih bildiriminizden imzalı bir asıl suret almalısınız. İmzaladığınız her bir belgeden bir suret isteme hakkına sahip olduğunuzu ve hiç kimsenin bir başkasına zorla belge imzalatma hakkı ve yetkisi bulunmadığını unutmamanızı tavsiye ederiz.

Bu anlamda işverenliğin “Fotokopisini Çekme”, ya da “Fotoğrafını Almanıza İzin Verme” gibi karşılıklarla aslını istemekten imtina etmeyin. Nitekim fotoğraf ve fotokopi üzerinde gerçek – sahte incelemesi yapılması mümkün değildir.


Fesih Bildirimindeki Kayıtları Dikkatle Okuyun!

İşverenlik tarafından imzalamanız için önünüze konulan fesih bildirimindeki her bir kayıt hem ispat sorunları hem de kıdem tazminatı gibi feshin haklı nedenlere dayanıp dayanmadığına bağlı tazminat istekleri açısından oldukça önemlidir. Burada şunu ifade etmekte fayda var ki, fesih gerekçesi gerçeği yansıtmayabilir. Bu halde fesih bildirilimini teslim almamak doğru değildir. Fesih gerekçesine katılmıyorsanız da bu yazıdaki kriterlere göre bildirimi tebliğ almalısınız.


Fesih Bildirimini Haklarınızı Saklı Tutarak Teslim Alın!

İmzaladığınız fesih bildirimi sadece fesih ihtarnamesinde bulunan kayıtlardan oluşuyor ise, yazıyı imza ve tarih karşılığından teslim/tebliğ almanız bir sorun yaratmayacaktır. Buna karşılık işten çıkış sebebinize dair ve katılmadığınız iddialardan bahsediliyorsa “Tebliğ Adım. Haklarım Saklıdır” ifadesini kullanmanız doğru olacaktır.


Fesih Bildiriminde İmzanızın Yanına Tarih Atın!

Fesih Bildiriminde İmzanızın Yanına tarih atmayı kesinlikle ihmal etmeyin. Nitekim, bildirim tarihine bağlı haklarınızı yitirmemeniz için müracaatlarınızı belirlenen süreler içerisinde yapmanız gerekmektedir. Örneğin işe iade davasında arabuluculuğa başvuru ve dava süresi fesih bildiriminin yapıldığı tarihten başlamaktadır. Buna göre bildiriminde geçmiş bir tarihin işveren tarafından maksatlı olarak yazılması halinde bildirimin daha önce yapıldığını iddia edebileceklerinden işe iade davanız Hak Düşürücü Süre İçerisinde açılmadığından bahisle reddedilecektir.


Çalışma Belgesi İsteyin!

İşvereninizden Çalışma Belgesi istemek İş Kanununun 28. maddesine göre göre işçiye hak olarak verilmiştir. Çalışma Belgenizdeki kayıtların doğru olmasından işverenlik sorumludur. Çalışma belgenizdeki kayıtların doğru olmaması nedeniyle bir zarara uğramanız halinde de işveren ortaya çıkan zarardan sorumludur.


İşten Çıkarılan İşçi Ne Yapmamalı?

İşten Çıkarılan İçi Ne Yapmamalı sorusunu en genel cevabı elbette hukuki hak ve yükümlülüklerini belirlemeden hiç bir şey yapmamasıdır. İşten çıkarıldığı, hatta çıkarılma sebeplerinin oluştuğunu düşündüğü andan itibaren bir avukattan yardım almalıdır. Burada en son aşaması itibariyle, yani işten çıkarılma işlemlerinin yapıldığı ana ilişkin tavsiyede bulunulmuştur.


Kesinlikle İstifa Dilekçesi Vermeyin!

Hiç bir işveren çıkış nedeninden şüphe duymadığı durumlarda işçisinden istifa etmesini istemez! Bu şu demektir. Eğer işvereniniz sizden istifa etmenizi istiyorsa fesih gerekçesi ile ilgili bir şüphe duyuyor demektir. Bu noktada fesih işlemini, garanti olduğunu düşündüğü istifa yolu ile tamamlamak niyetindedir. İstifa dilekçesi ilgili başka yazılarda da belirtildiği üzere, eğer işten ayrılmak istiyorsanız ve hiç bir haklı gerekçeniz yok ise tercih edeceğiniz bir yoldur. .  İş Kanunu, İş Sözleşmesi ve varsa toplu iş sözleşmesi genel olarak iş mevzuatı ve Yargıtay kararlarına göre işveren tarafından ödenmesi gereken ücretleri ödenmeyen, mobbing uygulanan  işçiler, İş aktini HAKLI NEDENLERLE fesih etmelidirler. Bunu da bir avukatın danışmanlığı ve noter aracılığıyla gönderilecek bir fesih ve temerrüt ihtarnamesi ile yapmalıdırlar.


Zimmetli Eşyalarınızı Tutanak Karşılığı Teslim Edin!

İşçiye tutanak karşılığı teslim edilen eşyaları ( İş sağlığı ve güvenliği ekipmanları, bilgisayar, notebook, cep telefonu, anahtar, araç anahtarı, işçi tulumu, v.b. ) işvereninize tutanak karşılığı teslim edin. Bu tutanağın iki asıl suret olarak düzenlenmesi ve işverence imzalanmış bir asıl suretinin işçi tarafından alınması gerekir.


Haklarınız ödenmedikçe İbraname İmzalamayın!

Ödenmemiş alacakların ödendiğine dair ve gerçeğe aykırı kayıtlar bulunan ibranameler kesinlikle imzalanmamalıdır. Buna rağmen işverenin ibraname imzalamaya zorlaması halinde dahi hiç kimsenin zorla imza alma yetkisi ve hakkı olmadığından iş yerinden hiçbir belgeye imza atmadan ayrılmak en makul yol olacaktır.

İş akdini feshetmek ve işten ayrılmak isteyen işçiler “İşten Ayrılmak İsteyen İşçilere Öneriler” başlıklı konuyu inceleyebilirler.


Bir Avukata Danışmadan Arabuluculuk Tutanağı İmzalamayın!

Arabuluculuk, taraflar arasındaki husumeti bir mahkeme ilamı niteliğinde bir belge ile ortadan kaldırılmasıdır. Bunun için genel iradeyi fesadı halleri bulunmadıkça taraflar aynı konuya ilişkin dava açamazlar. BU hüküm gereğince kişisel güvene dayanarak imzalanan arabuluculuk tutanakları nedeniyle işçiler büyük hak kayıtlarına uğramaktadır.


Alacağınızı Almadan Davanızdan Feragat Etmeyin!

Arabuluculuk anlaşma belgesine bağlanan tüm sonuçlar mahkeme dosyasından feragatte de doğmaktadır. Davadan feragat halinde tarafların aynı konuya ilişkin yeniden dava açabilmeleri mümkün değildir. Verilen sözlere ve kişisel güvene dayanarak davanızdan feragat etmeniz halinde maddi ve hukuki büyük sonuçlar doğmaktadır. Hem kendi avukatınızın hem karşı tarafın avukatının hem de yargılama masraflarının tamamını ödemek zorunda kalırsınız. Yılların tüm birikimini alamamanız ise büyük bir hüsran yaşamanız neden olacaktır.

Bu nedenlerle hangi aşamada olursa olsun, bir avukatın yardımından yararlanmadan işlem yapmayın.