Mirasçılık belgesi ( veraset ilamı ) davası miras hukukunun ve mirasçılık hakkının temelini oluşturması nedeniyle oldukça önemlidir.

Mirasçılık hakkı 3. kişi, kurum ve kuruluşlara karşı usulüne göre alınmış veraset ilamı yahut yeni adı ile mirasçılık Belgesi ile ileri sürülebilir.

Miras hukuku ile ilgili temel kavramlar için Miras Hukuku başlıklı yazımızın okunmasını tavsiye ederiz.


Veraset Nedir?

Veraset kelime anlamı itibariyle “Kalıtım” anlamına gelmektedir. Varis, kalıtçı ( Mirasçı) anlamına gelmektedir. Veraset ile kelime anlamı itibariyle bir mirasta hak sahipliğini gösteren belgeye denilmektedir.


Mirasçılık Belgesi Nedir?

Kişinin ölümünün ardından bıraktığı tüm mirasçıları ve bu mirasçıların miras üzerindeki hisselerini gösteren belgeye mirasçılık belgesi (eski adıyla veraset ilamı) denir.

Mirasçılık belgesine ilişkin hükümler Türk Medeni Kanunu (TMK) madde 598’de düzenlenmiştir.

Buna karşılık Noterlik Kanununda ve HMK’da yapılan yeniliklerden sonra noterlerin ve hatta e-devlet sisteminden bile veraset ilamının alınması mümkün hale gelmiştir.

Gerektiği yerde başvurabileceğiniz pek çok Yargıtay kararıyla bu hususlar açıklığa kavuşturulmuştur.


Veraset İlamı Nedir?

Veraset ilamı, ya da mirasçılık belgesi bir verese ( Miras ) üzerindeki hak sahipliğini gösteren belgedir.

Bu özelliği nedeniyle de belgenin hukuka uygunluğu bir hukukçu tarafından incelenerek süreç intikal ve diğer tapu iptali süreçleri düşünülmelidir.

Veraset ilamı, eskiden sadece mahkemeler tarafından verildiği için ilam yani mahkeme kararı olarak ifade edilmekteydi.


Mirasçılık Belgesini Kimler Talep Edebilir?

TMK madde 598’e göre mirasçılık belgesini yasal veya atanmış her mirasçı talep edebilir.

Bu şu demektir, kan bağınız ve akrabalık ilişkileriniz dolayısıyla mirasçı olabileceğiniz gibi, miras bırakan kişi sizi vasiyetnamesine dahil etmiş de olabilir.

Bu durumda atanmış mirasçı olursunuz. Diğer mirasçılar ve hak sahipleri bu duruma 1 ay içinde itiraz edebilirler. Bu sürenin geçmesinden itibaren atanmış mirasçılar da mirasçılık belgesi alabilirler.

Bu belgeyi bir mirasçının bile talep etmesi yeterlidir, tüm mirasçıların birlikte hareket etmesine gerek yoktur.

Belgeyi talep eden kişi kendisinin mirasçı olduğunu göstermelidir, hakim diğer mirasçıları kendisi araştıracak ve belgeye dahil edecektir.


Mirasçılık Belgesi Hangi Kurumdan Alınır?

Belgeyi Sulh hukuk mahkemeleri veya noterlerden alabilirsiniz. Miras bırakan kişiyle soybağınızı ve yasal mirasçılığınızı göstermeniz durumunda bu evrakı noterlerden temin etmek oldukça kolaydır ve yargılama gerektirmez.

Ancak aşağıdaki hallerde mirasçılık belgesi mutlaka Sulh hukuk mahkemelerinden istenmelidir:

  • Soybağı veya yasal mirasçılık tespit edilemiyorsa,
  • Nüfus kayıtları yeterine açık değilse,
  • Vasiyetname düzenlenmişse,
  • Belge için başvuran kişinin yabancı olması gibi bir durum söz konusu ise,

Yargılama Usulü

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 382. maddesinde bu dava çekişmesiz yargı işlerinden saymıştır.

Sulh hukuk mahkemelerinde açılacak bu davada bir davalı gösterilmesine gerek olmayıp Hasımsız bir davadır.


Mirasçılık Belgesi ( Veraset İlamı ) Davası için Yetkili Mahkeme ve Noterlik

Noterlerin yetkisi yönünden bir sınırlama bulunmamaktadır.

Veraset İlamının Sulh Hukuk Mahkemesinden istenmesi halinde bu dava, davacının kendi yerleşim yeri mahkemenizde veya ilgililerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılmalıdır.


Mirasçılık Belgesi ( Veraset İlamı ) Davası için İstenen Belgeler

Noterler tarafından düzenlenecek veraset mirasçılık belgesi taleplerinde, talep eden tarafından noterliğe kimlik belgesi ile müracaat etmesi yeterlidir.

İlgili noterlik tarafından matbu başvuru formu alınır ve veraset ilamı düzenlenerek başvurucuya teslim edilecektir.


Veraset İlamı Dilekçesi Nasıl Yazılmalı?

Veraset ilamı talebi, kısa ve öz olarak, talep eden kişinin ve mirasçısı olduğunu iddia ettiği kişinin Türkiye Cumhuriyeti ( TC) kimlik numarası bulunan bir dilekçe ile mahkemeye yahut noterliğe sunulur.

Veraset ilamında taleple doğrudan bağlantılı olmayan mal paylaşımı gibi, mirasçılar arasındaki anlaşmazlıklardan bahsetmek gerekmemektedir.

Nitekim talep eden kişi eğer talep edilen kişinin mirasçısı ile mirasçılık belgesi, yani veraset ilamı almasında hukuki yararı var sayılmaktadır.

Buna karşılık doğrudan mirasçısı olmamakla birlikte, icra dosyasındaki alacağı takip edebilmek için de alacaklı tarafça talep edilmesi mümkündür.

Bu halde başvurucunun hukuki yararını gösterir iddialarını dilekçesinde belirtmesi ve ilişkili belgelerini dilekçesini eklemelidir.

Dilekçenin haricinde kimliğini ispata yarayan belgeleri ve fotokopilerini de dilekçesine ek olarak mahkemeye sunmalıdır.

Vekiller ( Avukatlar ) ise ayrıca harçlandırılmış ve baro pulu yapıştırılmış tasdikli vekaletnameleri de dilekçelerine eklemelidirler.


Mirasçılık Belgesi ( Veraset İlamı ) Davası Masrafları

Mahkeme ve noterlik işlemleri için istenen masraflar, her yıl yeniden değerleme oranlarına göre arttırılmaktadır. Bunun haricen istenen suret sayısı da dava ve noterlik masraflarını arttıracaktır.

Mirasçılık Belgesi ( Veraset İlamı ) Davası için  karşılanması gereken masraflarla ilgili bilgi edinmek ve hesaplama yapmak için masraf tarifesi başlıklı yazının incelenmesini rica ederiz.


Mirasçılık Belgesi ( Veraset İlamı ) Davası Avukat Masrafları

Mirasçılık belgesi ( veraset ilamı ) davası çoğunlukla başka bir esas dava ile birlikte görülen dava türlerindendir. Bu özelliği itibariyle de ekseriyetle esas dava ile birlikte ücretlendirilebilmektedir.

Bu dava türünde istenen vekalet ücretini öğrenmek için avukatlık ücret tarifesi başlıklı yazının okunmasını rica ederiz.


Veraset İlamının Alınmasında Miras Avukatının Rolü Nedir?

Veraset İlamının Alınması, yukarıda da ifade edildiği üzere genel olarak tüm miras haklarını belirleyeceğinden veraset ilamının hukuka uygun olması, hukuka aykırı bir veraset ilamının alınması karşısında ise veraset ilamının iptali davalarının açılması bir uzmanlık işi olduğundan, bu konuda bir miras avukatından destek alınması oldukça önemlidir.

ÖCAL Hukuk ve Arabuluculuk Bürosu | Avukat Arabulucu Sebahattin ÖCAL, İstanbul Maltepe de bulunan ofisinde Miras Hukuku alanında faaliyetlerini sürdürmektedir.