Hatalı Estetik Ameliyat Nedeniyle Tazminatı Davası konulu bu yazıda hatalı uygulama nedeniyle doktora ya da hastaneye açılacak malpraktis davasının şartları ile dava ve avukat masrafları değerlendirilmiştir.

Estetik tıbbi müdahale, fiziki görünümün tıbbi müdahale ile güzelleştirilmesi işlemidir. Estetik ameliyatlar, vücut sağlığını korumak, ruh sağlığı yönünden tedavi veya salt güzellik amacıyla yapılmaktadır. Estetik müdahalelerin hukuka uygunluğu için ilgilinin sağlığı ve hayatı bakımından tehlike yaratacak bir durumun bulunmaması gerekir. Estetik amaçlı tıbbi müdahaleler, kişilerin vücut bütünlükleri üzerinde sınırlı tasarruf yetkileri kapsamında kaldıkları için hukuka uygun kabul edilirler.

Bilindiği üzere sağlık dosyalarındaki en önemli husus ortaya çıkan sonucun komplikasyon mu yoksa malpraktis ( hatalı uygulama) mı olduğu noktasındaki ayrımdadır. Bu nedenlerle öncelikle Sağlık Hukuku başlıklı ana yazımızın değerlendirilmesini tavsiye ederiz.


Estetik Ameliyat Nedeniyle Tazminat Davasının Hukuki Niteliği

Estetik müdahalelerin hukuki ilişkinin niteliği bakımından iki ihtimal söz konusudur. Bunlar eser sözleşmesi ve vekalet sözleşmesidir. Estetik ameliyatlarda belirli bir fiziksel görüntünün elde edileceği taahhüt edilmişse, bu durumda hasta ile doktor arasındaki hukuki ilişki “ eser sözleşmesi ” niteliğindedir.

Yargıtay, saç ekimi, diş protezi, ortopedist tarafından takma kol veya bacak yapımı, leke temizleme, lazer operasyonları ve burun estetiği ameliyatlarını eser sözleşmesi kapsamında değerlendirmiştir.

Fiziksel görüntünün kesin olarak öngörülemediği ve belirli bir sonucun taahhüt edilmediği estetik müdahalelerde doktor ve hasta arasındaki hukuki ilişki “ vekalet sözleşmesi ” niteliğindedir.

Eser sözleşmesini vekalet sözleşmesinden ayıran en önemli fark işin başarısı için güvence verilmesidir. Başka bir deyişle vekalet sözleşmesi kapsamında doktor işin başarısızlıkla sonuçlanmasından sorumlu tutulamaz. Ancak eser sözleşmesinde başarısız sonuçtan dolayı doktor sorumlu tutulabilir.


Doktorun Eser Sözleşmesinden Doğan Sorumluluğu

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470. Maddesi uyarınca eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

Estetik ameliyatlarda hekim ile hasta arasında nasıl bir sonucun istenildiğine dair bir anlaşma yapılmaktadır. Önemli olan husus hastaya belirli bir görünüşün taahhüt edilmesidir.

Başka bir deyişle kusurun objektifliği önemlidir. Sadece hastanın yapılan estetik müdahaleyi beğenmemesi hekimin sorumluluğuna yol açmaz.

Doktorun sorumluluğuna yol açacak durumlara örnek olarak estetik ameliyat olan birinin burnunun yamuk olması, çökmesi veyahut nefes alamaması sayılabilir.

Eser sözleşmesi kapsamında doktorun borçları kısaca sadakat ve özen borcu, eseri yapma ve teslim etme borcu, eseri bizzat yapma borcu, bildirim borcu, esere zamanında başlama ve bitirme borcu, ayıbı üstlenme borcu olarak sayılabilir. Doktorun borçlarına aykırı davranışı sorumluluğunu doğurur ve hasta maddi ve manevi tazminat davası açabilir.


Hastane İşletmecisinin Sorumluluğu

Doktor ile hastane işletmecisi arasındaki iç ilişki hastayı ilgilendirmemektedir. Estetik müdahale özel klinikte değil de hastanede gerçekleştirilmişse hastane işletmecisi ve doktor hastaya karşı birlikte müteselsil sorumlu olacaklardır. Ancak taraflar birbirlerine rücu edebilirler.


Yardımcı Kişilerin Hatasından Dolayı Hekimin Sorumluluğu

Hastane, hastaya karşı üstlendiği tedavi borcunu doktor, diğer sağlık personeli mensupları ve hastane personeli yardımı ile yerine getirir. Yardımcı kişilerin eyleminden doğan sorumluluk 6098 Sayılı Kanun’un 116. maddesinde düzenlenmiştir.

Çalışan, çalıştıran ile aralarında sözleşme ilişkisi olan bir kişiye ( hastaya ) zarar vermişse sorumluluğunun kaynağı TBK’nın 116. hükmüdür. Önemli olan çalışanın, çalıştıranın iradesiyle ifaya yardımcı olmasıdır. Bu halde hastanede ya da doktorun yanında çalışan yardımcı kişilerin ( hemşire gibi) kusur ve ihmallerinden de hastane ya da hekim sorumlu olacaktır.



Hatalı Estetik Ameliyat Örnekleri Nelerdir?

Hatalı estetik ameliyatlar her şeyden yukarıda izah edildiği üzere belirli bir estetik sonucun öngörüldüğü müdahalelerdir. Bunun dışında tedavi amacıyla yapılan örneğin burun etiğinin alınması operasyonu estetik cerrahi operasyon sayılmayacaktır.


Burun Estetiği Operasyonu

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2018/5312 Esas, 2019/139 Karar ve 14.1.2019 Tarihli bir ilamında “Davacı, burun estetiği, yüz gerdirme ve karnında yağ alma gayesiyle yani estetik amaçla davalıya başvurmuş olduğuna göre, estetik ameliyat yapılmak suretiyle istenilen ve kararlaştırılan amaca uygun güzel bir görünüm sağlanmasının taraflar arasındaki eser sözleşmesinin konusu olduğu açıktır. Burada sözleşme yapılmasının nedeni belli bir sonucun ortaya çıkmasıdır. Eser yüklenicinin sanat ve becerisini gerektiren bir emek sarfı ile gerçekleşen sonuç olup, yüklenici eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek yükümlülüğü altındadır.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2019/2716 Esas, 2019/3692 Karar ve 30.9.2019 Tarihli bir ilamında “Somut olayda ise; dosya kapsamına göre davalı tarafından yapılan operasyondan sonra oluşan ve giderilemeyen şekil bozukluğunun başka bir uzman tarafından giderildiği anlaşılmaktadır. Davalı savunmasında davacıyı ikinci operasyon için çağırdıklarını ancak gelmediğini açıklamıştır. Davalının edimi Borçlar Kanunu’nda düzenlenen eser sözleşmesi hükümlerine göre sonuç taahhüdünü içermekte olup bu taahhüdün ilk operasyonda yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Güveni sarsılmış olan davacının ikinci operasyon için davalıya gitmesi beklenemeyeceğinden davacının burun ile ilgili estetik operasyon için yaptığı masrafın yeni bir bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile hesaplattırılıp ayrıca manevi tazminat talebi yönünden de değerlendirme yapılarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.


Karın Germe Operasyonu

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2020/305 Esas ve 2020/3086 Karar ve  25.11.2020 tarihli kararında “Mahkemece; dosya Üniversitelerin Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Bölümü öğretim üyelerinden oluşturulacak bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olup yüklenicinin sonuç taahhüdünün olduğu ve yine eser sözleşmelerinde yüklenicinin ayıptan sorumlu olması için kusurlu bulunması gerekmediği gözönünde tutularak bozma ilamında belirtildiği şekilde estetik amaçlı ameliyatın tıbbın gereklerine ve taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun şekilde yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekir.” kararını vermiştir.


Karın Bölgesindeki Yağların Aldırılması

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2019/3257 Esas ve 2020/1565 Karar ve  15.06.2020 tarihli kararında “Davacı, karın bölgesindeki yağlarını aldırmak suretiyle estetik gayeyle davalıya başvurmuş olduğuna göre, estetik ameliyat yapılmak suretiyle istenilen ve kararlaştırılan amaca uygun güzel bir görünüm sağlanmasının taraflar arasındaki eser sözleşmesinin konusu olduğu açıktır. Burada sözleşme yapılmasının nedeni belli bir sonucun ortaya çıkmasıdır. Eser yüklenicinin sanat ve becerisini gerektiren bir emek sarfı ile gerçekleşen sonuç olup, yüklenici eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek yükümlülüğü altındadır.” kararını vermiştir.


Göğüs ( Meme) Küçültme ve Dikleştirme

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2020/1808 Esas ve 2020/2925 Karar ve  09.11.2020 tarihli kararında, “Davacı, göğüs küçültme ve dikleştirme ( toparlama ) ve karın gerdirme gayesiyle yani estetik amaçla davalıya başvurmuş olduğuna göre, estetik ameliyat yapılmak suretiyle istenilen ve kararlaştırılan amaca uygun güzel bir görünüm sağlanması ve sürecin sağlıklı bir şekilde neticelendirilmesi hususlarının taraflar arasındaki eser sözleşmesinin konusu olduğu açıktır. Burada sözleşme yapılmasının nedeni belli bir sonucun ortaya çıkmasıdır. Eser yüklenicinin sanat ve becerisini gerektiren bir emek sarfı ile gerçekleşen sonuç olup, yüklenici eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek yükümlülüğü altındadır.” kararını vermiştir.


Göğüs ( Meme) Büyütme Operasyonu

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2018/3043 Esas ve 2018/2820 Karar ve  03.07.2018 tarihli kararında, “Davacı, göğüslerinin büyütülmesi ve göz kapağı için estetik gayeyle davalıya başvurmuş olduğuna göre, estetik ameliyat yapılmak suretiyle istenilen ve kararlaştırılan amaca uygun güzel bir görünüm sağlanmasının taraflar arasındaki eser sözleşmesinin konusu olduğu açıktır. Burada sözleşme yapılmasının nedeni belli bir sonucun ortaya çıkmasıdır. Eser yüklenicinin sanat ve becerisini gerektiren bir emek sarfı ile gerçekleşen sonuç olup, yüklenici eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek yükümlülüğü altındadır.” kararını vermiştir.


Liposuction ( Yağ Aldırma )

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2017/2616 Esas ve 2018/71 Karar ve 17.1.2018  tarihli Kararında “Davaya dayanak yapılan maddi olgu, karın bölgesinin estetik ameliyat yapılmak suretiyle istenilen ve kararlaştırılan biçime uygun güzel bir görünüm kazandırılmasıdır. Varılmak istenilen sonucun ve buna dayalı olguların hukuki nitelendirilmesi yapıldığında ise, yanlar arasında BK’nın 355 vd. (TBK’nın 470 ve devamı) maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın eser sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği açıktır.” kararını vermiştir.


Kepçe Kulak Operasyonu

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2017/2286 Esas 2017/3847 Karar ve 07.11.2017 tarihli kararında… yüklenicilerin gerçekleştirdiği estetik amaçlı ameliyatın taraflar arasındaki sözleşme, yüklenicinin taahhüdü ve tıbbın gereklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, amacına ulaşıp ulaşmadığı, yüklenicinin gerçekleştirdiği eserin (estetik amaçlı) ameliyatın ayıplı olup olmadığı ve 818 Sayılı Borçlar Kanunu’nun 360 ile 6098 Sayılı TBK’nın 475 maddesi hükümlerine göre ayıplı ifa var ise eserin reddini gerektirip gerektirmediği yada bedelden tenzil veya ek tedavilerle ayıbın giderilmesinin mümkün olup olmadığı ile bunların bedeli konusunda gerekçeli, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.” kararını vermiştir.


Saç Ekimi Operasyonu

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2017/2151 Esas ve 2017/3693 Karar ve 130.10.2017 tarihli KararındaTaraflar arasında, saç ekimi ameliyatı konusunda eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Davalı davacının yaptığı saç dikiminin, daha önce yaptığı müdahalenin bozuk olması sebebiyle bedelsiz yapıldığını ileri sürmüş ise de, bu savunmasını yasal delilerle kanıtlayamamıştır. Bu sebeple davacı yüklenici iş bedelini istemekte haklıdır. Taraflar iş bedelinin miktarı konusunda, özellikle davalı bedelsiz yapıldığını savunduğundan anlaşamamaktadır. Yazılı sözleşme de mevcut değildir.” kararını vermiştir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2007/1116 Esas 2008/441 Karar ve  28.1.2008 tarihli kararında ” Adli Tıp Kurumu’nun 14.04.2004 tarihli raporunda, saç ekimi ile ilgili cerrahi uygulamanın tıp kurallarına uygun, ancak ön saç çizgisinin doğal saç çizgisine uygun olmadığı, saç ekiminin birkaç seans sürmesinin genel bir tercih olabileceği belirtilmiştir. Gerek hasta çıkış özetine ilişkin belgede, gerekse dinlenilen tanık anlatımlarında, tedavinin ameliyat sonrası en az iki seans devam etmesinin davacıya bildirildiği halde pansumandan sonraki seanslara gelmediği açıklanmıştır. Bu hali ile tedaviye devam edilmeyerek doğal saç çizgisinin estetik kritere uygun tamamlanıp işin amacına uygun gerçekleştirilmesinin mümkün olup olmadığı araştırılmalıdır.” kararını vermiştir.



Hatalı Estetik Cerrahi Operasyon Nedeniyle Hastanın Seçimlik Hakları Nelerdir?

Hatalı estetik ameliyat nedeniyle hastaya tanınmış bir takım seçimlik haklar bulunmaktadır. Bu durumda buradaki seçimlik hakların doktora ya da hastaneye ait olmadığının altını önemle çizmek isteriz. Uygulamada doktor hatalı bir sonucun ortaya çıkması halinde hastaya hatayı giderme teklifinde bulunmaktadır. Buna karşılık daha öncesinden yapılan hatalı uygulama nedeniyle doktor ile güven sorunu yaşadığından hasta bu teklife doğal olarak sıcak yaklaşmamaktadır. Bu halde seçimlik hakların hastada olduğunun bilinciyle doktorun bu teklifinin kabul edilmek zorunda olunmadığı bilinmelidir.

Hatalı bir estetik operasyonda hasta aşağıdaki seçimlik haklara sahiptir:

  • Hekimden ayıbı ücretsiz olarak gidermesini talep edebilir.
  • Sözleşmeyi feshederek hekimden ayıplı eserin bedelinin iadesini talep edebilir.
  • Eser ayıplı halde kullanılabilecekse hekimden ayıp nedeniyle bir indirim yapmasını talep edebilir.
  • Maddi ve manevi zararın giderilmesini talep edebilir.

Hatalı Estetik Ameliyat Mağdurları Ne Yapmalı?

Estetik operasyon nedeniyle mağdur olan kişilerin öncelikle tüm süreci bir avukat aracılığı ile takip etmeleri kendileri için oldukça önemlidir.  Doğrudan suç duyurusunda bulunulması çoğunlukla mağdurun kendisi aleyhine (kendi zararına) delil ve dosya oluşmasına neden olmaktadır. Dosyanın konusu olan tüm tıbbi dokümanlar toplanmadan hiç bir işlem yapılmamalıdır. Aksi durumda karşı yanların raporları ve hasta dosyasını manipüle etmelerine sebep olunmaktadır.


Hatalı Estetik Ameliyat Nedeniyle Maddi Tazminat Davası

Hatalı Yapılan Estetik Ameliyat sonucunda hasta çok büyük olasılıkla başkaca ameliyatlar da gerçekleştireceğinden yapılmak zorunda kalınacak ameliyat giderleri gibi maddi zararlar talep edilebilir. Maddi tazminat belirlenirken estetik operasyonun ücreti, haksız fiil olarak ameliyat tarihi esas alınarak hesaplanan faiz ücreti, ulaşım ücretleri ve konaklama ücretleri sayılabilir.


Hatalı Estetik Ameliyat Nedeniyle Manevi Tazminat Davası

6098 Sayılı Kanun’un 56. hükmü gereği hatalı estetik ameliyatlar nedeniyle şiddetli acı ve elem yaşayan hasta uğramış olduğu manevi acının tazminini isteyebilir. Manevi tazminat hesaplamasında hastanın sosyal ve ekonomik durumu, hatalı estetikte kusur oranı ve hatanın hasta üzerindeki etkisi dikkate alınır.


Hatalı Estetik Ameliyat Davalarında Zamanaşımı Süresi

Hatalı estetik ameliyatlar nedeniyle açılacak tazminat davaları “Eser Sözleşmesi” olarak nitelendirildikleri takdirde ameliyat tarihinden itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Malpraktis davalarına uygulanacak genel zamanaşımı süreleri için Tıbbi Malpraktis Davalarında Zamanaşımı Süreleri yazımızın incelenmesini tavsiye ederiz.


Hatalı Estetik Ameliyat Davalarında Görevli Mahkeme

Eser sözleşmeleri 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 73/1 hükmü gereği özel hastanelerde veya özel kliniklerde estetik amaçlı yapılan estetik ameliyatlardan doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkemeler genel olarak Tüketici Mahkemesidir. Buna karşılık idare hukukunun uygulandığı davalar İdare Mahkemelerinin görev alanına girecektir.


Hatalı Estetik Ameliyat Davalarında Yetkili Mahkeme

Hatalı estetik ameliyatlar nedeniyle açılacak tazminat davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri mahkemesi, ameliyatın gerçekleştiği yer mahkemesi ve davalının yerleşim yeri mahkemesidir.


Hatalı Estetik Ameliyatlar Nedeniyle Açılacak Tazminat Davasında Dava Masrafları

Hatalı estetik ameliyatlar nedeniyle açılacak tazminat davaları nispi, belirli bir dava değerinin belirtildiği dava türlerinden olduğundan dava masrafları dabu değere göre belirlenmektedir. Dava masrafları hakkında bir bilgi sahibi olmak için masraf tarifesi başlıklı yazının incelenmesini tavsiye ederiz.


Hatalı Estetik Ameliyatlar Nedeniyle Açılacak Tazminat Davasında Avukat Ücretleri

Hatalı estetik ameliyatlar nedeniyle açılacak tazminat davasında genel avukatlık ücretlerimiz ve yasal ücret tarifeleri hakkında bilgi almak için avukatlık ücret tarifelerinin gözden geçirilmesi gerekmektedir.